Жиынға елімізбен сенімді серіктес саналатын және қор жұмысында орта мүдде біріктіретін Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан көшбасшылары қатысты.
Президент жиынның басты мақсаты – Арал теңізі бассейнін сақтауға бағытталған ортақ шешімдер қабылдау және өңірлік ынтымақтастықты нығайту екенін атап өтті. Оның айтуынша, Қор Орталық Азиядағы су және экологиялық мәселелерді бірлесіп шешетін негізгі алаң болып қала береді.
Аталған қорға Қазақстан төрағалық еткен кезеңде су-энергетика саласындағы өзара іс-қимыл күшейіп, халықаралық ұйымдармен байланыс кеңейді, 2 млрд доллардан асатын 30-дан астам жоба жүзеге асырылып жатыр. Сонымен қатар Арал маңы халқының денсаулығын жақсартуға бағытталған өңірлік бағдарламалар қолға алынғаны айтылды.
Мемлекет басшысы Солтүстік Аралды қалпына келтіруде оң нәтижелер барын айтты. Яғни, су көлемі артты, балық шаруашылығы жанданды, «Арал» геопаркін дамыту жобасы қолға алынды.
– Теңіздегі су көлемінің 18,9-дан 23,5 текше шақырымға дейін ұлғаюы Арал маңындағы балық шаруашылығына, жалпы әлеуметтік-экономикалық ахуалға жағымды әсер етті. «Арал» геопаркі құрылды. Бұл – аумақтың орнықты даму үлгісі бола алатын бірегей табиғи әрі ғылыми нысан. Жобаның басты мақсаты – Арал теңізінің табиғи-экологиялық және тарихи мұрасын сақтау. Қазіргі уақытта оны ЮНЕСКО геопарктері жаһандық желісінің нысандары қатарына қосу бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Осылайша, Қазақстанның төрағалығы Қордың тиімділігін көтеруге бағытталды. Қолдау көрсетіп, бірлесе әрекет еткен барлық құрылтайшы мемлекеттерге шынайы алғысымды айтамын. Жұмыла жұмыс істеп, мақсат пен нақты істі сабақтастыра отырып, халықтарымыздың тұрақты болашағын қамтамасыз етуде бұдан да зор табыстарға қол жеткізе алатынымызға сенімдімін, – деді Мемлекет басшысы.
Сонымен қатар Президент өңірдегі экологиялық ахуалдың күрделі екенін ескертті. Климаттың өзгеруі, құрғақшылық, мұздықтардың азаюы және су тапшылығы қауіп төндіріп отыр. Осыған байланысты елдерді су ресурстарын бірлесіп әрі тиімді басқаруға шақырды.
Қасым-Жомарт Тоқаев су саласын цифрландыру, трансшекаралық өзендерді бірлесіп басқару, сондай-ақ мемлекетаралық энергетика комиссиясын құру қажеттігін атап өтті. Бұдан бөлек, халықаралық су ұйымын құру бастамасын қолдауға үндеді.
Сөз соңында Президент Арал мәселесін шешу өңір елдерінің бірлігі мен өзара сеніміне тікелей байланысты екенін айтып, саммит Қор жұмысына жаңа серпін береді деген сенім білдірді.
Саммит қорытындысы бойынша мынадай құжаттарға қол қойылды:
«Халықаралық Аралды құтқару қорына Қазақстан Республикасының төрағалық ету барысы туралы» Халықаралық Аралды құтқару қоры құрылтайшы мемлекеттер басшыларының шешімі;
«26 наурызды Арал теңізінің, Әмудария мен Сырдария өзендерінің халықаралық күні деп жариялау жөнінде» Халықаралық Аралды құтқару қоры құрылтайшы мемлекеттер басшыларының шешімі;
«Халықаралық Аралды құтқару қорының Президентін сайлау туралы» Халықаралық Аралды құтқару қоры құрылтайшы мемлекеттер басшыларының шешімі;
Халықаралық Аралды құтқару қоры құрылтайшы мемлекеттер басшыларының Астана мәлімдемесі.
